Банк йохийна стаг
Хьарамча, къайлах система, тамашийна кӀира а, царех массарел а дукха дехна мюзик-холлан йиш а.

Чарльз Уэллса 1891-чу шарахь масийттаза «банк йохийра» Монте-Карлохь, аьттонан серица а, цкъа а дийцина йоцчу системица а. 1892-чу шарахь цунах лаьцна язйинчу йиша «банк йохор» алар девзаш дира. Цу Ӏай цо ахчанах дакъа юха эшийра, хьарамлонаш бахьанехь масех шо набахтехь даьккхира.
Иза мила вара
Чарльз Девиль Уэллс (1841–1922) инженер а, юха а юха хьарамлонаш еш верг а вара: цо инвесторех ахча гулдора дуьненахь доцчу кхоллараш дан. 1891 шеран июлехь иза Монте-Карло веара, иштта гулдина £4,000 ахча долуш. Пхеа дийнахь цо масийттаза «банк йохийра», столан ахчанан резерв ерриг дӀа а яьккхина, шен дешнашца £40,000 гергга а долуш дӀавахара — тахана масех миллион фунт.

Цо бакъдолчух хӀун дира
Цо шегахь гӀалат доцу система ю элира, амма иза хӀун ю цкъа а ца элира. Тоьшаллин нахана цуьнан ловзарехь гуш хьесап ца гира, тешаме цхьана а дийцарехь метод ца йоккху; цуьнан цӀарах кест-кеста тесна МартингейлстратегиМартингейлХӀора эшарал тӀаьхьа ставка шалха йо прогресси. И хӀун до а, хӀун ца до а «Стратегеш» декъехь ю.Дуьззина еша → — ойла бен яц. Иза доккха хӀума дац: столан схемингӀирсСтолан схемаСтолана тӀехь зорбатоьхна ставкийн бой. Кхин цӀерш: стол, сукно, кӀади.Дуьззина еша → тӀехь хӀора системин цхьа математикин ожиданиматематикаМатематикин ожиданиГенарчу хенахь цхьана ставкин юккъера жамӀ. Европин хӀора стандартни ставкехь ставкин −1/37.Дуьззина еша → ю, цундела цо хӀу дийр дара а, жамӀ аьттонан деха сери яра. Цуьнан санна деха аьттонан серин вероятностьматематикаВероятностьЖамӀан таро, 0-ера 1-е кхаччалц я 0%-ера 100%-е кхаччалц. Цхьа терахь: 1/37 = 2.70%.Дуьззина еша → цхьана ловзархочунна кӀеззиг ю, сезонехь казинон чухула чекхбовлучу эзарнаш нахана — доккха ю. Цхьаъ Уэллс хила везаш вара. Иза Уэллс хилира.
Йиш
Фред Гилбертан «Монте-Карлохь банк йохийна стаг» (1892), Чарльз Коборна лекхна, Лондонан мюзик-холлашкахь чӀогӀа девзаш хилла, Америке а кхечира. Цуьнан дийцархо бульварехь куралла лелаш ву, ша мукъа волуш санна, «банк йохийра» аларан маьӀна цу хенахь дуьйна чӀогӀа доккха толам ду. ШолгӀачу даххарх лаьцна йиша хӀумма а ца боху.
ШолгӀа даххар а, цул тӀаьхьа а
Уэллс цу гуьйранна юха веара, кхин а даьккхира, тӀаккха 1891–92 шеран Ӏай веанчу хенахь ахчанах дакъа эшийра. Инвесторийн ахчанах цо мехала яхта эцна, Palais Royale; иза цкъа а Монте-Карло ца кхечира. 1892 шеран чаккхенгахь французийн полицино иза Гаврехь лаьцира, 1893 шеран мартехь Лондонан кхело хьарамлонна бархӀ шо каторгин белхаш тӀедиллира. 1899-чу шарахь иза паргӀатваьккхира, 1906-чу шарахь кхечу хьарамлонна кхин кхо шо делира, 1911-чу шарахь гергга Парижехь дийнахь 1% ваӀда деш харцо банк латтийра, цундела иза французийн набахте кхечира. Иза 1922-чу шарахь Лондонехь кхелхира. 1891-чу шарахь £40,000 дӀаделла, цул сов рекламехь схьаэцна казинона цуьнгара дукха пайда хилира.
Хартфордширехь вина.
Патенташ а, инвестицешца хьарамлонаш а.
Монте-Карло: масийттаза банк йохайо; ≈ £40,000 доккху.
Юха вогӀу; кхин а доккху.
Цунах дакъа юха эшадо. Йиш, 1892. Монако цкъа а дӀа ца яхана яхта.
Лондонехь хьарамлонна бехкевоккху; бархӀ шо.
Кхин хьарамло, кхин кхо шо.
Францехь банкан хьарамлонна набахте воьду.
Лондонехь кхелхина.
И дийцар хӀунда мехала ду
Системо «болх бина», тӀаккха ца бина уггар къегина масал ду иза. Шинна а хенахь системо хӀумма а ца дира; аьтто беара а, бахара а, дисперсихматематикаДисперсияЖамӀаш математикин ожиданах мел шуьйра даржадо гойту барам. Цхьана терахьна ставкина лакха, нийса шансийн ставкашна лоха.Дуьззина еша → лаьцначу агӀонаша ма-аллара. Казино цхьа кӀира эшна, легенда йоккхуш. ТӀаьхьа йоьхкина хӀора системин тоьшаллашкахь шен Уэллс ву, царех хӀоранна а шолгӀа даххар ду, тоьшалло хьахош доцу.
Хаттарш
Столашкахь цунах тоьшалла дац. Цуьнан хьарамлонаш кхечанхьа яра.
Масех миллион фунт, дукхахдолчу хьесапашца.
ХӀора столан ахчанан резерв яра; иза чекхъяьлча, стол сецира, кхин ахча деара. Казинон ахча цкъа а ца кхачийна.
Самукъадаккхархьама

Казинон цхьа кӀира эшна, бӀе шарна реклама эцна.
Хьосташ
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.