Секторийн анализ
Физикин кхачамбацарша лулара ячейкашна цхьаьна Ӏаткъам бо, цундела цхьалхачу терахьийн бен доцуш, чкъурган дӀогаш а тест е.

37 ячейка вовшахкхетта секторашкахь тобане, хӀора секторехь гинарг хила дезачуьнца дуста. Бакъволу нийса цахилар дукха хьолахь вовшах доцчу выборкашкахь цхьа я ши лулара сектор довха хиларца гучудолу.
Метод
Чкъург вовшахкхетта секторашкачкъургСекторЧкъургехь вовшахдиттина ячейкийн аьхна дакъа, столан схеми тӀехь тоба а доцуш.Дуьззина еша → декъа, дукха хьолахь ялх я ворхӀ ячейкагӀирсЯчейкаРоторна тӀехь йолу терахьаш тоьхна 37 дакъа. Кхин цӀерш: бага, кад.Дуьззина еша → йолчу ялх дӀогана, столан схеминагӀирсСтолан схемаСтолана тӀехь зорбатоьхна ставкийн бой. Кхин цӀерш: стол, сукно, кӀади.Дуьззина еша → тӀехь доцуш, чкъурган рогӀаллехь. k ячейка йолчу хӀора секторехь хила деза кхетарш n·k/37 ду, ткъа стандартни отклонениматематикаСтандартни отклонениДисперсин квадратни орам; жамӀ математикин ожиданех гена хуьлуш долу гӀеметтан барам.Дуьззина еша → √(n·p·(1−p)) ю, p = k/37 долуш. ХӀора секторна z = (гинарг − хила дезарг)/σ дагардан. +2-л лекха сектор шозлагӀа хьажа мехала ду; +3-л лекха, шина вовшах доцчу выборкехь, самукъане ду.
ХӀунда секторш
Цхьана ячейкин тесташкахь ширачу позитивни жамӀна 37 таро ю, хӀораннан а сигнал гӀийла бу. Секторийн тесташкахь ялх таро ю, ткъа сигнал лулара ячейкаш тӀехь вовшахкхета. Уьш физикина а догӀу: агӀор таьӀначу чкъурган буьркагӀирсБуьркаРоторан духа некъа тӀехула кхоьссина жима буьрка. ХӀинцалера буьркаш ивориновах я тефлонах ю, 18–21 mm.Дуьззина еша → дукхахьолахь лакхарчу агӀор некъах йолу, иза цхьана дӀогана тайна ду; доьстина я гоьмукъа ячейкийн дозагӀирсЯчейкийн дозаЧкъургехь шина ячейкина юккъехь йолу металлан доза.Дуьззина еша → цуьнан юххерчу ячейкашкахь буьрка летар хуьйцу; кӀайдина буьрканан некъгӀирсБуьрканан некъЙистехь йолу аьхна некъ, цу тӀехула буьрка хьийза, хьалха сецна, охьабожале. Кхин цӀе: лакхара некъ.Дуьззина еша → охьабужу меттиг кхуллу, охьабужучу хенахь цунна кӀел хуьлучу ячейкашна тайна, ткъа меллаша хийцалучу роторангӀирсРоторЯчейкаш лелош йолу чкъурган хьийза дакъа.Дуьззина еша → чехкаллица иза шуьйрачу дӀогана тӀехула дӀасаоьхку. Оцу кхачамбацарех цхьаммо а цхьа ячейка кхечарах къастийна тайна ца йо.
Лелаш болу секторш
Хийцалуш доцчу дозанаша довха дӀого шина секторана юккъехь дӀасадекъа а, иза гӀийла дан а тарло. ТӀетоха кхин некъ бу: k ячейкин кор чкъурга гонаха лело, 37 меттехь хӀораннехь z дагардан, уггар лакхарниг лаха. Нийсачу хьолехь 37 вовшахкхеттачу z-барамийн уггар лакхарниг дукха хьолахь 2.2–2.5 гергга хуьлу, цундела лелачу коран уггар лакхарниг 2.5-л лахахь гӀовгӀа ю, ткъа самукъане хилар доладелла доза цуьнга хьаьжжина лекха ду, 3.5 гергга.
Секторера ставкина
Нагахь сектор довха хилар тӀечӀагӀделла делахь, Ӏаламан ставка цуьнан юккъехь лулахойставкаЛулахойТерахь а, чкъургехь цуьнан шина агӀор шиъ-шиъ ячейка а, цхьана терахьна пхи фишка.Дуьззина еша → ю, я цунна тӀехула куьйга дӀахӀиттина цхьана терахьна ставкашставкаЦхьана терахьна ставкаЦхьа терахь, дӀадалар 35:1.Дуьззина еша →. Пайде хиларан тест — секторе кхетаран барам дӀадаларцаахчаДӀадаларТолам баьккхинчу ставкано юхадерзадо дерг, юхадерзочу ставкел сов «X:1» аьлла гойту.Дуьззина еша → бустар ду: ялх ячейкин сектор 6/36 = 16.7%-л кест-кеста кхета деза (гинарг, юха тӀечӀагӀдина), цхьана терахьна йиллинчу ялх фишканоахчаФишкаБилгалчу барамах йолу знак, ставка йилла столан схеми тӀе дуьллу. Кхин цӀе: чек.Дуьззина еша → зен а, пайда а боцуш дӀадерзийта, нийсачу 16.2% дуьхьал. Башхалла процентан ах пункт ю, цундела иза тӀечӀагӀдан иттаннаш эзар хьовзор оьшу.
Анализатор
ХӀокху сайтан Чкъурган нийса цахиларан анализаторо хьовзорийн могӀам схьаоьцу, хи-квадрат дагардо, чкъург йовхонан карта санна гойту секторийн z-барамашца, лакхахь гайтина декъар стандартни долуш. Цо шун хаамаш эделла, нийсачу хьолехь и статистика муха хуьлу а гойту, ткъа иза кепаш гаран уггар сиха дарба ду.
Формула
Хаттарш
Стандартни ялх ю. КӀезиг делахь, гуш хилар лагӀло; дукха делахь, ницкъ лагӀло. Хьалххе харжа.
Уьш цхьаьнатоха, вовшахтоьхначу дӀогана z дагардан. Бакъволу кхачамбацар кест-кеста дозанна тӀехула хуьлу.
Дац. Секторш чкъурган дӀогаш ду. ДюжинашставкаДюжина1–12, 13–24 я 25–36, дӀадалар 2:1.Дуьззина еша → а, колоннашставкаКолоннаСтолан схемин цхьана вертикальни колонни чохь шийтта терахь, дӀадалар 2:1.Дуьззина еша → а секторш дац.
Самукъадаккхархьама

Кхачамбацарш физикин ду. Физикин дерг цхьана меттехь ду. ДӀогаш тест е.
Хьосташ
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.
- Pearson, K. “On the criterion that a given system of deviations from the probable…”