Рулеткин чкъурган физика
Рулеткин чкъурган физика иштта ю: ротор, таьӀначу некъа тӀехь буьрка, бархӀ дефлектор а, дукха хьакхадалар а.
Буьркано энерги дойу гӀирдаларан хьакхадаларна а, хӀаваан дуьхьалонна а; чехкалло иза некъа тӀехь кхин ца латтош, иза некъа тӀера охьабоьду, ткъа ячейкехь сацале дефлектораша а, ячейкийн дозанаша а иза дӀасакхуссу.
Кхо мур
Хьовзорехь кхо мур бу: детерминированни мур, дехьаболу мур а, хаосан мур а. Некъа тӀехь буьркагӀирсБуьркаРоторан духа некъа тӀехула кхоьссина жима буьрка. ХӀинцалера буьркаш ивориновах я тефлонах ю, 18–21 mm.Дуьззина еша → гӀирдаларан хьакхадаларна а, хӀаваан дуьхьалонна а шера меллашлуш бу; масех го хан язйина хилча, тӀейогӀучу муьлхачу а хенахь иза мичахь хир бу хьалххе хаа мегар ду. Охьадожаран меттигехь иза некъан геометрино билгалйинчу чехкаллица некъа тӀера дӀабоьду, басегӀирсБасеБуьрканан некъан а, ячейкийн а юккъехь йолу басе, цигахь дефлекторш бу.Дуьззина еша → тӀехула гӀирдалуш. Хьалхарчу дефлекторегӀирсДефлекторБасена тӀехь болу, охьабужу буьрка дӀасакхуссу металлан дуьхьало. Кхин цӀерш: каноэ, ромб, пин.Дуьззина еша → кхетча дуьйна болам миллиметрех а, миллисекундех а дозуш бу: кхузахь чекхдолу хьалххе хаар, ткъа кхузахь казинон хьалхалла бакъонаша а доцуш, физико ларйо.
Буьрка ротор хьийзачу агӀонна дуьхьал 3–4 m/s чехкаллица кхуссу. Хьалха 10–20 го бу.
Шера меллашлуш бу. ХӀора го хьалхарчул хьалххе хаалучу барамехь дахдало. Хьалххе хаа мегар ду.
Цхьана доза-чехкаллел лахахь некъ таьӀна хиларо буьрка кхин ца латтабо. Иза ≈ 1–1.3 m/s чехкаллица дӀабоьду.
ТаьӀначу басе тӀехула чухьа, роторе гӀирдалуш боьду.
Дукхахьолахь бархӀ «кеманах» цхьаннах кхета. Некъ а, чехкалла а чӀогӀа хийцало; жима башхаллаш йоккха хуьлу.
Ячейкийн дозанашна тӀехула кхоссалуш боьду, кест-кеста масех дозана тӀехула, цкъацкъа юха арабуьйлуш.
Ячейкехь соцу. «Хьалххе хаьллачу» ячейкера даржар дукхахьолахь шина а агӀор 10–15 ячейке кхочу.
Некъ
Буьрканан некъгӀирсБуьрканан некъЙистехь йолу аьхна некъ, цу тӀехула буьрка хьийза, хьалха сецна, охьабожале. Кхин цӀе: лакхара некъ.Дуьззина еша → — йистина гергахь, чухьа кӀеззиг таьӀна, кӀорга доцу ор ду. Тоъал сиха болу буьрка оран пенах арахьа таӀабелла лаьтта; иза меллашлуш, некъ таьӀначу агӀор охьаоьзу гравитацин дакъа тоьлу, иза охьагӀирдало. И хуьлучу чехкаллех некъан маьӀигах а, радиусах а дозуш ду, буьрка мел чӀогӀа кхоссина хиларх доцуш — цундела охьадожаран чехкалла гергга хийцалуш яц, ткъа кхоссаран чехкалла хийцалуш ю. Кхоссаран чехкалло шуна мел го хир бу билгалбоккху, охьадожар мичахь хир ду билгал ца доккху.
Ротор
РоторгӀирсРоторЯчейкаш лелош йолу чкъурган хьийза дакъа.Дуьззина еша → секундехь гергга 0.3–0.5 го хьийза, секундехь 11–18 ячейкагӀирсЯчейкаРоторна тӀехь йолу терахьаш тоьхна 37 дакъа. Кхин цӀерш: бага, кад.Дуьззина еша →, ткъа иза чӀогӀа меллаша соцу, цуьнан подшипник дика а, масса йоккха а хиларна; дилераша гонийн юккъехь иза юха а хьовзабо. 15 секундехь буьрка некъа тӀехь болуш ротор пхеа-ворхӀа хьийза, цундела охьадожаран меттиган кӀел хир йолу ячейка охьадожаран хенахь ротор муьлхачу фазехь ю цунах дозуш ю. Секундан итталгӀачу декъан гӀалат — цхьа я ши ячейка ю; ах секунд — чкъурган доьалгӀа дакъа ду.
Дефлекторш а, ячейкийн дозанаш а
Басе тӀехь болу бархӀ дефлектор буьрканан некъ случайни бан бу; уьш доцу чкъургаш XVIII бӀешарахь охьадожаре хьоьжуш бен доцчу ловзархоша эшийна. Керла ячейкийн дозанашгӀирсЯчейкийн дозаЧкъургехь шина ячейкина юккъехь йолу металлан доза.Дуьззина еша → лоха а, цкъацкъа гома а ю, буьрка сацале масех ячейкина тӀехула кхоссалуш. Шиъ а хьуьнарца дина даржар ду: производителан Ӏалашо — некъан мурехь гучуйолу информаци хӀаллакйо гӀирс бар. Керлачу чкъургашкахь дуьстина даржаран декъадаларш шуьйра а, гергга симметрин а ду, хьалххе хаьллачу ячейкин герга мода а, чкъург хьалха лаьцна цӀогаш а йолуш.
Физикица рулетка эшорхьама шанс кӀезиг бен хийцалуш яц
Детерминированни дакъа хан язйина мега, ткъа язйина а ю: 1961 шо дуьйна тӀехь лелочу компьютераша а, 2000-чу шерашкахь дуьйна телефонийн камераша а охьадожаран хан а, роторан фаза а охьадожаран секторчкъургСекторЧкъургехь вовшахдиттина ячейкийн аьхна дакъа, столан схеми тӀехь тоба а доцуш.Дуьззина еша → цӀе яккха тоъал дика хьесап йина. Хаосан дакъа хан язъян йиш яц, статистикица бен билгалдаккха. Хьалххе хаархочо дан тарлучух уггар диканиг — хьоьжучу охьадожаран меттиган гонахарчу секторна ставка йиллар а, дика лелочу чкъургехь шанс кӀезиг бен хийцалуш йоцу даржар тӀеэцар а ду. Смолл а, Цзе а (2012) лабораторин хьелашкахь, чкъург дерриг гуш а, ставкаш тӀаьхьа оьцуш а, масех процентан хьалхалла хилар дийцина. Студеш шиъ а ца витина.
ТӀаьхьа мича эха
Рулеткин чкъурган физика буьрканан физикин, сецаран, роторан чехкаллин а, буьрканан чехкаллин а агӀонашна юкъахь екъна ю; царах хӀора а цхьа мур барамашца къасто. Хьалхалла лоьхуш ловзаран агӀоно нахах царах хӀун дина а, хӀун хилла а дуьйцу.
Хаттарш
Ячейке кхаччалц — яц; даржар тӀех шуьйра ду. Секторе кхаччалц, тӀех цхьатерра лелча, хила тарло — иза дилеран сигнатурин гипотеза ю.
XIX бӀешарахь дуьйна иштта ламаст ду. КӀезиг хилча кӀезиг даржор дара; дукха хилча басе пинбол-машина хир яра. Хийцалучу агӀонца бархӀ — стандартни барт бу.
Бу, некъан хьакхадаларна; цундела хьалххе хаархоша масех хьовзоран тӀаьхьа юха нисдо, ткъа цхьа чкъург тайп-тайпанчу деношкахь тайп-тайпана лела.
Самукъадаккхархьама
Хьалхарчу дефлекторе кхаччалц хьалххе хаало. ТӀаккха физика казинон агӀор йолу.
Хьосташ
- Small, M. & Tse, C. K. “Predicting the outcome of roulette.”
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.