Хи-квадрат тест

Иза хьесап дар

ХӀора ячейканагӀирсЯчейкаРоторна тӀехь йолу терахьаш тоьхна 37 дакъа. Кхин цӀерш: бага, кад.Дуьззина еша → хьоьжу лерар n/37 ду. ХӀора ячейкана гинчу а, хьоьжучу а юккъера башхалла квадрате яккха, хьоьжучуна екъа; 37 дакъа вовшахтоха. Нийсачу чкъурго юккъерчу барамехь гергга 36 маьӀна ло (маршонан даржлабораториМаршонан даржСтатистикехь вовшах доцу маьӀнийн дукхалла. 37 ячейкин хи-квадрат тестехь иза 36 ду, хӀунда аьлча лорарш юкъарчу терахьна нийса хила деза.Дуьззина еша →), гергга 8.5 стандартни отклонениматематикаСтандартни отклонениДисперсин квадратни орам; жамӀ математикин ожиданех гена хуьлуш долу гӀеметтан барам.Дуьззина еша → а йолуш. 51.0-л лакхахь — 5% тӀегӀанехь статистикин маьӀна ду; 58.6-л лакхахь — 1%-хь. «Чкъург нийса цахиларан анализатор» статистика а, нийса p-маьӀналабораториp-маьӀнаЧкъург нийса елахь, гинчул кӀезиг а доцу галдалар ган долу вероятность.Дуьззина еша → а регуляризаци йина юьззина йоцучу гамма-функцица хьесап до.

Хьесапан масал

1,000 хьовзор. Ткъе ялхитта ячейке 20-ра 34-е кхаччалц кхетар ду; 8-чу ячейке — 41. Хьоьжург 27.03 ду. 8-чу ячейкин дакъа цхьаъ (41 − 27.03)²/27.03 = 7.2 ду. Вукху 36 декъан жамӀ 38 ду аьлла лара (дукхахьолахь иштта хуьлу). χ² = 45.2, 36 маршонан дарж, p ≈ 0.14. Статистикин маьӀна дац: нийсачу чкъурго иза ворхӀа хьолехь цкъа до. 8-гӀа ячейка — кандидат ю, карийнарг яц, ткъа жоп — кхин эзар хьовзор ду.

Лорарш

Вовшах доцу хьовзоршматематикаВовшах доцу хьовзоршХӀора хьовзоран вероятностш цхьаъ ю, хьалха хиллачух доцуш. ХӀокху сайтан хӀора хьесапан бух.Дуьззина еша →, ткъа хӀора ячейкана хьоьжу лерарш 5-л кӀезиг доцуш, иза тест нийса хилийта n ≥ 185, ткъа иза пайдехь хилийта кхин а дукха оьшу бохург ду. Тайп-тайпанчу чкъургийн хьовзорш цхьаьнатохар хьалхарчу лорарна маьӀнехь дуьхьал ду (аша чкъург толлуш яц, тӀеэдар толлуш ду). Дилеран сигнатурин Ӏаткъамо иза бакъдолуш талхор дара, ткъа физически цхьа а ячейка кхечул тоьлуш ца хилча а χ² лакхайийр яра.

Рулеткин дилеран куьйгайозаРулеткин вовшах доцу хьовзорш

Пирсон а, Монте-Карло а

Карл Пирсона тест 1900 шарахь арахецна, ткъа цуьнан хьалхарчу масалех цхьаъ Монте-Карлохь язйина 26,306 рулеткин хьовзор дара; цо уьш цасанна хила тӀех цхьатерра доцуш карийна, «Монте-Карлон рулетка… таронан ловзар дац» аьлла кхайкхийна. ТӀаьхьарчу авторша жамӀ дина, газетана хьовзорш яздинчу журналисташа царах дукхахдерш ойла йина кхоьллина хилла — иза хаамаш мичара бу бохучух лаьцна шен тайпана хьехар ду.

Монте-Карлон рулетка

Бакъ тест: Лас-Вегасера автоматически чкъургаш

Ловзархошна кест-кеста хета, автоматически чкъурго буьркагӀирсБуьркаРоторан духа некъа тӀехула кхоьссина жима буьрка. ХӀинцалера буьркаш ивориновах я тефлонах ю, 18–21 mm.Дуьззина еша → йоккха ставкаш йолчуьра генахьа дӀахьовзабо. 2017 шеран анализо и шеко Лас-Вегасехь Interblock-ан дилер доцчу шалха зерочкъургЗероЦхьа а нийса шансийн, дюжинин я колоннин ставкано ца лоцу цхьаъ бен йоцу баьццара ячейка; казинон пайда кху чуьра бу. Кхин цӀерш: цхьа зеро, 0.Дуьззина еша → йолчу чкъургашкахь таллина, пхеа лулара терахьан аренна ставка а йиллина — чкъургана хан язъечо йоллучу кепара ставка. 299 хьовзорехь аро 39.3 хьоьжучуьнца 29 кхаза даьккхина; нийсачу чкъурго иштта кӀезиг хилар гергга 4% хьолехь ло. 38 ячейкехь хи-квадрат 37 маршонан даржехь 45.29 яра: p = 16.5%. Кхаа чкъургехь 1,204 хьовзоран шолгӀачу выборко χ² = 34.79, p = 57% елла, ткъа таллинчу цхьа а барамехь йолчу аран статистикин маьӀна ца хилла. Шина а выборко цхьаьна, 1,503 хьовзоро, χ² = 41.75, p = 27% елла. ЖамӀ: дӀахьовзоран тешалла дац. Хьалхара выборка цхьаъ шеконе хетара; шолгӀачо иза дӀачекхдаьккхина.

Хи-квадратал дехьа

Шеконе йолчу цхьана ячейкана биномиальни тест ницкъ болуш ю. Шеконе йолчу аренна — секторан анализан агӀонгара секторанчкъургСекторЧкъургехь вовшахдиттина ячейкийн аьхна дакъа, столан схеми тӀехь тоба а доцуш.Дуьззина еша → z-тест. Хи-квадрат — юкъара тест ю: цхьа хӀума нийса доцуш хилар дуьйцу, хӀун ду ца олуш. Хьалха иза дийша, тӀаккха хьовсийша.

Секторийн анализ

Формула

Хаттарш