Рулетка мила кхоьллина? Рулетка схьаялар
Масех чкъург, цхьа цӀе, тӀаккха и язйина гӀала.

Рулетка кхоьллинарг ву аьлла цхьа а стаг язвина вац. Вайна евзаш йолу ловзар Парижехь XVIII бӀешеран чаккхенехь гучуйолу: хьалхарчу ловзаршкара хьийза чкъург а, итальянийн а, ингалсан а столан ловзаршкара схьаэцна ставкийн схема а вовшахтоьхна.
Дай
Кхаа къеначу ловзаро даьккхина дакъош. 1740-гӀчу шерийн ингалсан E.O. («even-odd», цхьалха-шалха) чкъургашкахь E я O билгалъяьккхина шовзткъа ячейкагӀирсЯчейкаРоторна тӀехь йолу терахьаш тоьхна 37 дакъа. Кхин цӀерш: бага, кад.Дуьззина еша → йолу хьийза чкъург яра, цуьнга буьркагӀирсБуьркаРоторан духа некъа тӀехула кхоьссина жима буьрка. ХӀинцалера буьркаш ивориновах я тефлонах ю, 18–21 mm.Дуьззина еша → кхуссура; 1745 шарахь уьш йихкира, амма цул тӀаьхьа а ловзура. Цул хьалхара ингалсан ловзар роли-поли а тера дара. Итальянийн лотерейн ловзар бириби, 1750 шо гергга Генуйхь доладелла бохуш, Францехь каваньоль санна девзаш, 70 терахь долу у тӀехь ставкаш йоьллура, тоьрбина чуьра терахь схьадоккхура; толам баьккхинчу терахьо ставкал 64-зза ло, ставка юкъахь (63:1), цундела банкомета ставка йиллинчу хӀора 70 дакъахахчаДакъаСистемо я ловзархочо лелош йолу бухара ставка. Прогрессеш декъашкахь йийцина ю, муьлхачу а столахь лело йиш хилийта.Дуьззина еша → 6 дуьтура, 8.57% пайда. 1760-гӀчу шерашкахь иза ловзийначу Казановас Ӏилланчийн ловзар аьлла цӀе тиллира, ткъа Францехь 1837 шарахь иза дихкира. Цо терахьийн столан схемагӀирсСтолан схемаСтолана тӀехь зорбатоьхна ставкийн бой. Кхин цӀерш: стол, сукно, кӀади.Дуьззина еша → а, генарчу шансийн дӀадаларахчаДӀадаларТолам баьккхинчу ставкано юхадерзадо дерг, юхадерзочу ставкел сов «X:1» аьлла гойту.Дуьззина еша → а бохучу ойланна шен дакъа делира. Хока, 1600-гӀчу шерашкахь французийн паччахьан кертахь ловзуш хилла, ткъе итт терахь а, лардинчу меттигашна тӀехь бина казинон пайдаматематикаКазинон пайдаЮккъерчу барамехь хӀора ставкех казино дуьтту дакъа: Европин рулеткехь 2.70%.Дуьззина еша → а долуш дара. Царах цхьаъ а рулетка яц; цхьаьна уьш цуьнан дай-наной бу.
Французийн паччахьан кертахь хока: ткъе итт терахь, казинон меттигаш. Людовик XIV-гӀчо дихкина, амма ловзура.
Италехь а, Францехь а бириби: терахьаш долу у, тоьрбина чуьра схьадоккху терахь, генара шансаш.
Ингалсан ловзаран цӀеношкахь E.O. чкъургаш: хьийза чкъург, буьрка, цхьалха я шалха. 1745 шарахь йихкина.
Парижехь чкъург а, терахьийн столан схема а вовшахтуху. 0 а, 00 а шиъ казинон ячейкаш ю.
Лаблен романо (1801) девзаш долчу кепехь йийцина Пале-Роялан ловзар.
Рулетка мичахь кхоьллина? Парижехь, 1796 шо кхаччалц
1801 шарахь арахецначу Жак Лаблен «La Roulette, ou le Jour» романехь 1796 шарахь Пале-Роялехь хиллачу чкъургах лаьцна дийцина: 1-ра 36-чу кхаччалц терахьаш, казинонна лардина цӀенставкаЦӀен18 цӀечу терахьна нийса шансийн ставка. Французийн: Руж.Дуьззина еша → зерочкъургЗероЦхьа а нийса шансийн, дюжинин я колоннин ставкано ца лоцу цхьаъ бен йоцу баьццара ячейка; казинон пайда кху чуьра бу. Кхин цӀерш: цхьа зеро, 0.Дуьззина еша → а, ӀаьржаставкаӀаьржа18 Ӏаьржачу терахьна нийса шансийн ставка. Французийн: Нуар.Дуьззина еша → шалха зеротайпаШалха зероАмерикан чкъурган 00 ячейка. Иза хиларо казинон пайда 2.70%-ера 5.26%-е кхочуш хьалабоккху.Дуьззина еша → а, тахана санна чоьхьара а, арахьара ставкашставкаАрахьара ставкаБойна гонахарчу клеткашна ставка: дюжинаш, колоннаш, нийса шансийн ставкаш.Дуьззина еша → а йолу столан схема. Иза дуьххьарлера юзийна дийцар ду, иза хӀинцале а карарчу хенан ловзар ду. Пале-Рояль Парижан ловзаран квартал яра, лицензи а, налог а йолуш, 1837 шеран ехкаро ловзар германхойн курортийн гӀаланашка дӀадахийтталц.

Бад-Хомбург а, курортийн казинош аРулеткехь чоьхьара а, арахьара а ставкаш
ЦӀе
Рулетка французийн маттахь «жима чкъург» бохург ду. И дош хӀокху ловзарна тӀехь сацале кхечу чкъурган ловзаршна а лелийна: Керлачу Францин, Святой Лаврентин тӀехь йолчу французийн колонин, 1758 шеран низамо хӀинцале а «кӀажаш, хока, фараон а, рулетка а» йихкинера, Шеллис (1988) ма-аллара, и рулетка муха яра ца олуш. Хьалхарчу ингалсан хьосташкахь ловзарна цкъацкъа «roulet» олу я «французийн E.O.» санна йийцина. 1820-гӀчу шерашкахь «рулетка» Европехь массанхьа цхьа билгала ловзар дара.
Ши зеро
Хьалхарчу Парижан чкъургашкахь 0 а, 00 а дара, цо 38 ячейка йолчу чкъургехь казинонна 5.26% пайда лора. Цхьа зеро йолу чкъург 1843 шарахь Бад-Хомбургехь Бланкийн вежарийн коммерцин сацам бара, дуьхьалара курорташкара ловзархой шайга бало бина. Американ чкъургехь ши зеро дисира, хӀунда аьлча и хийцам хиллалц ловзар Америке кхаьчнера, цигахь цхьаьннан а мах лахбан дуьхьалхо вацара. Цхьадолу хьалхара Американ чкъургаш кхин а дӀаелира: XIX бӀешеран цхьана схемехь 1-ра 28-чу кхаччалц терахьаш а, 0, 00 а, аьрзу а бен дацара, цхьана терахьна 1-на 27 (ставка юкъахь) лора, 12.90% пайда, колоннашкахьставкаКолоннаСтолан схемин цхьана вертикальни колонни чохь шийтта терахь, дӀадалар 2:1.Дуьззина еша → а, басашкахь а 9.68% эцара. Иза дукха хан ца яьлла.
Иза хӀунда яьржира
Рулеткина хьуьнар ца оьшу, хӀора минотехь жамӀ хуьлу, генарчу хенахь эша йиш йоцучу казинонна дуьхьал мел дукха ловзархоша цхьаьна ставкаш йилла мега. Операторна иза уггар дика ловзар ду: сихха, атта, шорделла а, евзаш йолчу барамехь пайде а. Пачхьалкхана цунах налог эца мега. Ловзар ахчанан а, лицензийн а тӀаьхьа Парижера Хомбурге, Монакога, тӀаккха массанхьа дӀаяхара.

Монте-Карлон рулеткаГенарчу хенахь гергакхачар: рулеткехь даккхийчу терахьийн закон
ХӀун ца хийцаделла
Столан схема а, дӀадаларш (36/n − 1) а, гонан чӀагӀйина рогӀалла а, дилеран роль а Лаблен дийцарехь а, тахана дийнчу трансляцехь а цхьатерра ю. Чкъургехь терахьийн рогӀалла а, дефлекторшгӀирсДефлекторБасена тӀехь болу, охьабужу буьрка дӀасакхуссу металлан дуьхьало. Кхин цӀерш: каноэ, ромб, пин.Дуьззина еша → а, лоха ячейкийн дозанашгӀирсЯчейкийн дозаЧкъургехь шина ячейкина юккъехь йолу металлан доза.Дуьззина еша → а буьрканга хьежа Ӏемина ловзархошна дуьхьал XIX бӀешарахь йина тодарш ю. Шансашна тӀе кхаьчна цхьа хийцам цхьа зеро бен яц, цо уьш тоелира.
Хаттарш
1650-гӀчу шерашкахь кхечу бахьанашна цо хьийза чкъургашца зедаренаш дора. И цӀе тилла ламаста бу, документашкахь бакъдина бац. Цуьнан агӀо хьовсийша.
1837 шо кхаччалц Пале-Роялехь лицензица, тӀаккха 1907 шо кхаччалц дихкина, курортийн а, хӀордан йисттехь йолчу гӀаланийн а казинош юха магийначу хенахь.
Басаш чӀогӀа рогӀехь хийца а, лекха/лоха а, цхьалха/шалха а дӀасадаржо. Нийса рогӀалла XIX бӀешарахь чӀагӀъелла, цул тӀаьхьа ца хийцаелла.
Математикица самукъадаккхар
Хьалха шаьш хьажийша. ХӀора жоп дӀадихкина ду; кийча хилча, схьадиллийша.
Бириби ловзаро 70 терахьах цхьана терахьна 1-на 64 (ставка а юкъахь) юхадерзадора: 63:1. Мел пайда бу иза? Нагахь цо шина терахьна ставка еллехьара, муьлхачу дӀадалароахчаДӀадаларТолам баьккхинчу ставкано юхадерзадо дерг, юхадерзочу ставкел сов «X:1» аьлла гойту.Дуьззина еша → латтор бара оццу пайда?
Жоп гайта
Жоп Пайда 6/70 бу, 8.57%. Шина терахьна ставкано 31:1 дӀалур дара, дуьззина терахь.
Цхьа терахь 70 тиражехь цкъа тоьлу, 63 дакъаахчаДакъаСистемо я ловзархочо лелош йолу бухара ставка. Прогрессеш декъашкахь йийцина ю, муьлхачу а столахь лело йиш хилийта.Дуьззина еша → дӀало; вукху 69 тиражехь 1 эшо: (63 − 69)/70 = −6/70, 8.57% пайда. Кхечу дешнашца, нийсачу ловзароматематикаНийса ловзарЦхьана а агӀонна пайда боцу ловзар: хӀора ставкин математикин ожидани ноль ю.Дуьззина еша → 70 юхадерзор долчу метте банко 64 юхадерзадо.
x:1 долчу шина терахьна ставка 70 тиражехь шозза тоьлу: 2x дакъа даьккхина 68 эшначунна дуьхьал, математикин ожиданиматематикаМатематикин ожиданиГенарчу хенахь цхьана ставкин юккъера жамӀ. Европин хӀора стандартни ставкехь ставкин −1/37.Дуьззина еша → (2x − 68)/70. 2x − 68 = −6 хӀоттае: x = 31. Иза 1-на 32 (ставка а юкъахь) ду, 64-н ах.
Бирибин дӀадаларш 1-на 64/n бакъонах догӀу, ткъа 64 1, 2, 4, 8, 16 а, 32 а терахьна цӀеналла ахдекъало, цундела оцу ставкаш дуьззинчу терахьашца хуьлу. Рулеткин 36 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18 а, 36 а декъало, иза кхаа терахьан могӀанаш долчу столан схеминагӀирсСтолан схемаСтолана тӀехь зорбатоьхна ставкийн бой. Кхин цӀерш: стол, сукно, кӀади.Дуьззина еша → догӀу.
МогӀанашкахь дӀасахӀиттийначу Бирибин 70 терахьо кхаа терахьна диъ ставка ян меттиг йитира. Цхьана терахьан 8.57% пайда бухахь йолчу бакъонца, мел дӀадала деза кхаа терахьна ставкано? Мел мах хир бу уггар герга долчу дуьззинчу дӀадаларийн?
Жоп гайта
Жоп 20⅓:1. 20:1 дӀаделча, мах 10% хир бара; 21:1 дӀаделча, 5.71%.
Лакхарчу хаттарехь йолу бакъо: n терахьна йиллинчу ставкано 1-на 64/n (ставка а юкъахь) юхадерзадо. Кхаа терахьна иза 64/3 = 21⅓ юхадерзор ду, я 20⅓:1, иза цхьана а фишканоахчаФишкаБилгалчу барамах йолу знак, ставка йилла столан схеми тӀе дуьллу. Кхин цӀе: чек.Дуьззина еша → дӀала ца тарло.
x:1 долчу кхаа терахьна ставка 70 тиражехь 3-зза тоьлу, 67-зза эшо: математикин ожидани (3x − 67)/70. 20:1 хилча: −7/70, 10%. 21:1 хилча: −4/70, 5.71%.
Декъан кхоалгӀа дакъа лахахьа хьаьрчийча, ловзархочунна цхьа ах пункт герга мах тӀебуьйлу; лакхахьа хьаьрчийча, кхо пункт герга юхало. Дукха декъархой болчу ткъе ялхо рулетка оцу харжамах кӀелхьарйоккху, Американ пхеа терахьна ставка йоцчу хӀора ставкехь.
XIX бӀешеран аьрзун чкъургехь 31 ячейкагӀирсЯчейкаРоторна тӀехь йолу терахьаш тоьхна 37 дакъа. Кхин цӀерш: бага, кад.Дуьззина еша → яра, 1-ра 28-ге кхаччалц а, 0, 00 а, аьрзу а, цо цхьана терахьна 1-на 27 (ставка а юкъахь) дӀадора. Цуьнан колоннашнаставкаКолоннаСтолан схемин цхьана вертикальни колонни чохь шийтта терахь, дӀадалар 2:1.Дуьззина еша → а, бесашна а йиллинчу ставкийн мах 9.68% бара. Оццу механ хилийта, диъ терахьна йиллинчу ставкано мел дӀадала дезар дара, «1-на» хьесапехь?
Жоп гайта
Жоп 1-на 7, цуьнан мах 3/31 = 9.68% бу.
1-на X дӀалучу ставкано тоьлча X дакъа юхадерзадо, ставка а юкъахь. Диъ терахьна ставка 31-х 4-зза тоьлу, цундела хӀора 31 йиллича, цо 4X дакъа юхадерзадо: математикин ожидани (4X − 31)/31.
1-на 7 хилча, иза −3/31 ду, 9.68%, колоннашкахь а, бесашкахь а санна. 1-на 8 хилча, +1/31 хир дара, ловзархочун пайда. Цундела аьрзун чкъурган бакъо (28 − n)/n:1 яра, 31-х казинон кхо ячейка.
Самукъадаккхархьама

Ингалсан чкъург, итальянийн схема, французийн цӀе, ши зеро.
Хьосташ
- Lablée, J. La Roulette, ou le Jour.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Bollman, M. Mathematics of the Big Four Casino Table Games: Blackjack, Baccarat, Craps, & Roulette.
- Shelley, R. Roulette Wheel Study.
- Dictionnaire de l’Académie française, 4-гӀа арахецар.